Abstract
Osmanlı Devleti'nin çok kültürlü toplum yapısı, 19. yüzyıl başlarından itibaren yayılan milliyetçilik akımı sebebiyle çözülmeye başlamıştır. Tanzimat Fermanı’nın ilanıyla başlayan süreçte, özellikle Islahat Fermanı ile kültürlerarası eşitlik ilkesi vurgulanmış ve gayrimüslim cemaatler yeni haklar elde etmiştir. Bu çalışma, Tanzimat dönemi sonrasında Doğu Trakya bölgesinde inşa edilen ve tarihî süreçte farklı mimari düzenlerde biçimlenerek dinî, eğitim amaçlı ve yardımcı işlevlere sahip 19. yüzyıl gayrimüslim yapı gruplarına odaklanmaktadır.Çalışmanın temel amacı, söz konusu yapıların inşa süreçlerinin arka planındaki yasal çerçeveyi, süreçte rol alan kurum ve aktörleri ile birlikte ortaya koymak ve arşiv belgeleri ile ilk yapım sonrası durumlarını karşılaştırarak mimari özellikleri ve teknik bilgileri incelemektir. Çalışmada, Osmanlı arşiv belgeleri temel kaynak olarak kullanılmış, yapıların inşa süreçlerine ait vaziyet planları, kat planları, cephe çizimleri, izinler ve ilgili yazışmalar incelenmiştir. Ayrıca, kilise vakıflarına ait özel arşiv ve kütüphanelerde yürütülen araştırmaların yanı sıra, ilgili resmî ve yerel kurumsal arşivler de değerlendirmeye alınmıştır. Son olarak 19. yüzyıl gayrimüslim yapılarına ilişkin, özgün işlevlerini yitirdikten sonraki güncel kullanımları, mülkiyet bilgileri, yasal durumları ve restorasyon süreçleri değerlendirilmiş, bu doğrultuda bütüncül bir koruma yaklaşımının gerekliliği vurgulanmıştır.
Keywords
Subject Areas
OpenAlex SDG Match
SDGs auto-classified by OpenAlex (score ≥ 0.4 shown).