Abstract
Bu çalışmada Fernando Sor’un Opus 14 numaralı ilk sonatı olan Grand Solo ve Aguado’nun yaptığı aranjman Klasik dönemin stilistik özellikleri açısından karşılaştırılarak incelenmiştir. Eser klasik gitar repertuvarında sıklıkla tercih edilmiş, Sor ve Aguado edisyonları Andres Segovia, Narciso Yepes, Julian Bream, Manuel Barrueco, Eduardo Fernandez gibi önde gelen gitaristlerce kayıt edilmiştir. Grand Solo Sor tarafından 1805’te bestelenmiştir. Aguado ise aranjman olarak sayılabilecek edisyonu 1849’da yapmıştır. Sor ve Aguado, aynı dönemi paylaşmış, beraber çalmış gitarist-bestecilerdir. Gerçekleştirilen incelemelerle beraber karşılaştırmalar için Sor’un ikinci Grand Solo versiyonu ve Aguado’nun düzenlemesi seçilmiştir. Yapılacak karşılaştırmaların temellendirilebilmesi ve ölçütlerin oluşturulabilmesi için Klasik dönem performans pratikleri araştırılmıştır. Orkestra, bale müzikleri, koro ve gitar eşlikli şarkılar besteleyen Sor’un “Methode pour la Guitarre” başlıklı metodu ve sadece gitar eserleri besteleyip, virtüöziteyi daha ön planda tutan Aguado’un “Nuevo Metodo para Guitarra” metodu incelenerek her iki bestecinin kompozisyon ve performans anlayışları sınıflandırılmıştır. Yapılacak karşılaştırmalar ise değiştirilen notalar, akorlar, arpejler, metrik değerler, süslemeler, dinamikler, artikülasyonlar gibi ölçütlerle gerçekleştirilmiştir. Sor’un müziğini de çok iyi bilen Aguado, orijinal notadaki bas notalarını azaltmış, çeşitli akorları fonksiyonel olarak değiştirmiş, çok sayıda süsleme notaları, dinamik ve artikülasyon işaretleri eklemiştir. Birçok bölüme hızlı gam ve arpejler ekleyerek daha virtüözik sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Ritmik açıdan ise çeşitli bölümlerdeki tam veya yarım vuruşluk notaları noktalı ritimlerde yazmıştır. Aguado’nun gerçekleştirdiği değişikliklerin stilistik bir farklılıktan çok dönemin klasik gitar performans anlayışının anlaşılmasında önemli bir rolü olduğu görülmektedir. Çalışma sonucunda Grand Solo’yu çalacak gitaristlerin dönemin performans özelliklerini doğru yansıtacak şekilde birden fazla edisyondan faydalanabilmesi, değişiklikler yapabilmesi ve dönem stiline uygun olarak doğaçlamalar ekleyebilmesi amaçlanmaktadır.