Abstract
Bilinçli farkındalık bireyin ruh sağlığına katkı sağlamaktadır. Bu açıdan teorilerin ve araştırmaların odağındadır. Türkiye’de bilinçli farkındalıkla ilgili birçok araştırma bulunmaktadır ancak kişilerarası bilinçli farkındalık güncel ve yeni bir araştırma alanıdır. Kişilerarası bilinçli farkındalığın Türkiye’deki alanyazın için yeni bir kavram olduğu söylenebilir. Güncel alanyazın bireyin içsel deneyimlerine yönelik bilinçli farkındalığını ve kişilerarası deneyimlerine yönelik bilinçli farkındalığını ayırmaktadır. Bilinçli farkındalık, dikkati odaklamanın yoludur. Bu süreç; bilinçli farkındalığın şimdiki anda olma, farkında olma, kabullenme, gözlemleme, yargılamama, tepkisiz olma ve tanımlama özelliklerini içerir. Bireyin etkileşim sürecinde bilinçli farkındalıklı olması kişilerarası bilinçli farkındalık kavramıyla açıklanmaktadır. Kişilerarası bilinçli farkındalık insanlarla etkileşim halindeyken, dikkatlice dinlemeyi, duyguların farkında olmayı, duyguları ve düşünceleri yargılamadan kabul etmeyi ve davranışlara dürtüsel davranmadan cevap verebilmeyi içerir. Bu açıdan kişilerarası bilinçli farkındalığın ilişkilere yönelik katkısı önemli görülmektedir. Kişilerarası bilinçli farkındalığın incelenmesinde araştırmalar; ebeveyn-çocuk ilişkisi, öğretmen-öğrenci ilişkisi ve eş ilişkisi gibi alanlara odaklanmaktadır. Ayrıca belli bir ilişki biçimine odaklanmadan genel olarak kişilerarası bilinçli farkındalığın incelendiği araştırmalarda bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar kişilerarası bilinçli farkındalığın etkileşim sürecine olumlu katkısı olduğunu bulmuştur. Bu çalışmada, kişilerarası bilinçli farkındalık kavramının tanıtılması ve içsel bilinçli farkındalıkla arasındaki ayrımın anlaşılması, kişilerarası bilinçli farkındalığın ilişkilere yönelik katkısının açıklanması amaçlanmıştır. Ayrıca Türkiye’de gelecekte yapılacak araştırmalarda kişilerarası bilinçli farkındalığın önemli bir değişken olarak kullanılabileceğine yönelik öneriler sunulmuştur.