Ali Şir Nevâyi’nin Şeyh San’an Destanında Çağatayca ve Oğuzca Dil Unsurları

Abstract

İran Edebiyatının 12.-13. yüzyıl mutasavvıf şairlerinden Feridüddin Attar’ın Mantıku’t-Tayr (Kuş Sohbeti) adlı eseri Ali Şir Nevayi tarafından 1499 yılında Lisanu’t-Tayr (Kuş Dili) adıyla Çağataycaya çevrilmiştir. Türkiye’de ve Özbekistan’da bütünlük içinde çalışılmış olan bu eserin içindeki destanlardan biri de çok meşhur olan Şeyh San’an Destanıdır. Destanın Fransa’da Milli Kütüphane’de (Bibliotèque Nationale de France) iki destandan oluşan bir mecmua içinde bulunan bir kaydı ( Supplèment Turc. 978 ) elimizde bulunmaktadır. Hâlihazırda üzerinde çalışmakta olduğumuz bu destanda Çağatayca dil unsurları yanında Oğuzca unsurlar dikkat çekmektedir. Bu nedenle bu yazıda söz konusu elyazmasına değinilerek Çağataycaya ve Oğuzcaya özgü belirgin unsurlar üzerinde durulacaktır. Çağatayca dil unsurları metinden seçilen örneklerle ortaya konulduktan sonra Oğuzcaya ait dil unsurları karşılaştırmalı olarak sunulacaktır.