Abstract
Çin’in “Bir Kuşak, Bir Yol” projesi, ilan edilen ekonomik büyüklüklerve kapsayacağı coğrafi genişlikle dikkatleri üzerinde topluyor. Bu girişiminpotansiyelini doğru ölçmek ve başarı şansını layıkıyla değerlendirebilmek içinarkasındaki jeopolitik mantığın anlaşılmasına ihtiyaç var. Bu makalede, realistteorinin değişik varyantlarının benimsediği güç geçişi ve güç dengesikuramlarına ilişkin literatürün temel varsayımlarından hareketle, “Bir Kuşak,Bir Yol”u motive eden genel güvenlik denklemi ve bu projenin Batı’ya yöneleceğiana güzergahlar incelenmektedir. Çin’in büyük ve küçük komşularıylailişkilerinin doğası ve bunların evrilebileceği muhtemel doğrultu üzerindedurulmaktadır. Buna göre, ABD ile rekabetinin tırmanarak çatışmayaevrilebileceğini düşünen Çin, kendisine ekonomik ve askeri açılardan büyükzararlar verebilecek muhtemel deniz ablukası girişimlerine karşı karagüzergâhlarına yönelmektedir. Ancak, güç dengesi mantığının tesirlerini burotalarda da göstereceği anlaşılmaktadır. Rusya’nın orta vadede nasıl davranacağı belirsizdir. Benzer bir şekilde,İran üzerinden geçen yollarla ilgili jeopolitik risk de hayli yüksektir. Busebeple makalede, Çin’i Avrupa ve Ortadoğu’ya bağlayan farklı rotalar arasındaPekin açısından en güvenlisinin “orta koridor” olduğu ileri sürülmektedir.Ağırlıklı olarak Türk ve Müslüman nüfusla meskun bu “Türk Kuşağı”nda kamuoyunun“Bir Kuşak, Bir Yol”a desteğini etkileyecek faktörler arasında UygurTürkleri’nin durumu da yer almaktadır. Makalede son olarak, Çin’in Türk kuşağıve Ortadoğu’da daha iyi bir imaj inşa etmek için işe Uygurlara yaklaşımınıgüvenliksizleştirip yeniden tahayyül ederek başlaması gerektiğivurgulanmaktadır.