Abstract
ÖZ Klasik Dönem Batı Müziği’nde rastladığımız cümlesel ve periyodik yapılarla ilgili son dönemde yapılan sınıflandırma çalışmaları genel olarak bu yapıların kendi içindeki farklı türlerini ele almaktadır. Bu çalışmaların bazılarında, örneğin bir biçimsel yapıya hangi koşullarda cümle denebileceği; cümleyi oluşturan fikirlerin sayısı ve yapının sonunda kadans bulunmasının zorunlu olup olmadığı gibi sorulara yanıt aranmış ve yeni cümle türleri önerilmiştir. Her ne kadar periyodik yapıların cümlesel yapılara kıyasla daha az istisnası olsa da, bu yapıların armonik hedefleri üzerinde birtakım görüş ayrılıkları görülmektedir. Bu araştırmada ise cümlesel ve periyodik yapılar ayrı ayrı uzunlukları cinsinden kategorize edilmiştir. Her bir prototip uzunlukta yer alan bu yapılara bir isim önerisi yapılarak hem periyot hem de cümle yapısı için geçerli olmak üzere bir uzam tespit metodu önerilmiştir. Cümlesel ve periyodik yapılar için dörder sınıf belirlenmiş; incelenen yapıların bu sınıflardan hangisine ait olduğu kuramsal olarak açıklanarak biçimsel yapı analizinin paradigması genişletilmiştir. Ortak Uygulama Dönemi (Common Practice Period) içinde yer alan Bach, Haydn, Mozart ve Beethoven’ın çalgısal eserleri incelenerek, saptanan sekiz prototipin en rahat görülebildiği eserler örneklendirilmiştir.