Abstract
Kullanım amacına göre geoteknik yapılarının inşasında farklı dolgu malzemeleri tercih edilmektedir. Dolgu malzemelerinin temini ve uygulama sahasına iletimi büyük nüfuslu yerleşim yerlerinde çevre kirliliğine, zaman, iş gücü ve ekonomik kayıplara neden olur. Bu olumsuzlukları minimize etmek için yapının inşa edildiği bölgeden çıkan uygun nitelikli kazı malzemesinin kullanımı amaçlanır. İnşa edilecek yapının performansı ve stabilitesi dolgu malzemesine ait tasarım parametrelerinin ve bu parametrelerin hizmet ömrü boyunca değişiminin doğru bir şekilde tahmin edilmesine bağlıdır. Özellikle donma-çözülme döngülerinin zemin iç yapısında meydana getirdiği değişimler zeminlerin mukavemetinde önemli değişimlere neden olur. İklim değişikliğiyle birlikte hava durumundaki düzensizleşme, yerel zeminlerin içinde veya üzerinde inşa edilen yapılar için dikkate alınması gereken bir durumdur. Bu çalışma kapsamında İstanbul il sınırları içerisindeki altı farklı bölgelerden temin edilen, içerisinde farklı oranlarda ve farklı özelliklerde ince dane içeren kireçtaşının donma-çözülme döngüleri sonucunda mukavemetindeki değişim incelenmiştir. Kireçtaşının dane çapı dağılımı dikkate alındığında bu değişim CBR (%) değerlerindeki düşüş ile açıklanmıştır. Deneysel çalışmalarda 24 saat -20 °C’de donmaya ve 24 saat +20 °C’de çözülmeye maruz bırakılan numunelerde 10. döngü sonunda CBR (%) değerlerinde %37’ye varan azalmalar tespit edilmiştir. Bu azalma miktarı, numunelerin LL (%) ve D50 artışına bağlı olarak artış göstermiştir.