Geography in the 5th Grade Social Studies Textbook in Terms of Subject Content and Learning Activities

Abstract

Sosyal Bilgiler; tarih, coğrafya, sosyoloji, psikoloji, sanat tarihi gibi pek çok sosyal bilimin tek bir potada eritildiği çok disiplinli bir çalışma alanıdır. Bu çalışma alanın ilk ve orta öğretimde 1968 yılından itibaren sosyal bilgiler dersi olarak yer almaktadır. Derslerde kullanılan kitaplar MEB tarafından onaylanmış olan yardımcı ders materyalleridir. Ders kitapları öğretmenlerin anlattıklarının derli toplu yer alması, sözlü olarak anlattıklarının tamamlanması ve eksikliklerin giderilmesi, öğrencilerin her zaman elinin altında yer alan bir kaynak olması bakımından oldukça önemli materyallerdir.Bu çalışmada 2018 öğretim programına göre hazırlanmış ve Milli Eğitim Bakanlığına tarafından onaylanmış olan 3 adet ders kitabından birisi olan Şahin’in (2018) 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders kitabı coğrafya konuları açısından içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğrenme alanlarında coğrafya konu içerikleri ve konuların aktarımındaki kullanılan yöntemler eleştirel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; İnsanlar Yerler ve Çevreler, Üretim, Dağıtım ve Tüketim, Küresel Bağlantılar öğrenme alanlarında coğrafya konuları kapsamındaki öğrenme etkinliklerinin yeterli sayıda olduğu görülmüştür. Etkinliklerde kullanılan görsellerin ve etkinlik içeriklerinin kazanımlara uygun olduğu tespit edilmiştir. Fakat kavram haritalarında, karikatürlerde, fotoğraflarda ve metinlerde yer alan içerikler arasında ilişki kurma etkinliklerine yeterince yer verilmediği tespit edilmiştir.