Abstract
Işık kirliliği; 20 yy’ın sonlarında başlayan ve öngörülenden hızlı bir şekilde ilerleyen çevresel bir sorundur. Artan kent hayatı sebebiyle kentlerin; eğlence, spor, alışveriş, ulaşım gibi gündüz işlevlerinin gece de devam etmesi toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. İşlevsel aydınlatmanın yanı sıra; “kent imajı” kavramının gelişmesi ile kent algısını oluşturan ögelerin aydınlatılması süreci başlamıştır. Aydınlatma teknolojisindeki gelişmelerin sunduğu imkanlar ve aydınlatma endüstrisindeki artan ürün çeşitliliği ile kent aydınlatma uygulamaları plansız ve kontrolsüz bir şekilde artmıştır. Bu sebeple; nedenleri ve sonuçları itibariyle interdisipliner bir alan olan ışık kirliliği önlemlerine yönelik çok yönlü araştırmalar yapılmış, kamu otoriteleri ve uluslararası organizasyonlar tarafından çok sayıda standart ve rapor yayınlanmıştır. Günümüzde, ışık kirliliği önlemlerine yönelik veriler artmış ve karmaşıklaşmıştır. Işık kirliliği sorununun kent aydınlatma projelerinde pratik bir şekilde değerlendirilebilmesi için konunun sadeleştirilmesine ihtiyaç vardır. Karar ağacı; çok sayıda değişkene bağlı bir problemi grafik desteği ile, birden fazla kararın ardışık değerlendirilmesi sonucu sadeleştirerek sonuca ulaştıran çözüm modelidir. Bu çalışmada; ışık kirliliği biçimleri açıklanmış, uluslararası kuruluşların yayınladığı standartlar ve raporlar doğrultusunda ışık kirliliğini azaltacak aydınlatma ilkeleri ve sınır değerler irdelenmiş ve bu bilgiler ışığında geliştirilen “karar ağacı” aracılığıyla kent aydınlatma projelerinde kullanılabilecek pratik bir rehber oluşturulmuştur. Yapılan çalışma ile; ışık kirliliği sorununun çözümüne yönelik mesleki katılımın artmasına katkı sunulması hedeflenmiştir.