Journal Article

·2025 OPEN ACCESS

KOMPLEKSİTE MAKRO İKTİSADI: AJAN BAZLI BİR MODEL

Ibrahim Mujdat Basaran , Ercan Eren YTU

Ekonomi Politika ve Finans Arastirmalari Dergisi

Abstract

Bu çalışma, kompleksite iktisadının özellikle makro iktisat alanına sunduğu temel argümanlar doğrultusunda geliştirilen temel bir ajan bazlı makroekonomik model sunmayı amaçlamaktadır. Yerleşik makroekonomik modellerin temsili ajanlar, rasyonel beklentiler ve denge varsayımları üzerine kurulu yapısına karşılık, çalışmada mikro düzeyde heterojen özelliklere sahip ve sınırlı rasyonellikle hareket eden ajanların doğrudan etkileşimleri sonucu ortaya çıkan makroekonomik dinamikler ön plana çıkarılmaktadır. Modelde yer alan ekonomik birimler, sınırlı bilgiye dayalı olarak çevresel koşullarını değerlendirmekte ve sezgisel davranış kuralları çerçevesinde kararlarını şekillendirmektedir. Bu çerçevede piyasalar, önceden tanımlanmış bir denge durumuna ulaşma zorunluluğu olmaksızın, ajanlar arası kompleks etkileşimlerin sonucu olarak kendiliğinden örgütlenen ve evrimsel olarak gelişen yapılar olarak ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular, klasik denge temelli yaklaşımların ötesine geçilerek ekonomik sistemin daha gerçekçi, dinamik ve kapsayıcı bir biçimde kavramaya olanak tanıyan bir çerçevenin mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, kompleksite iktisadının, özellikle kriz, belirsizlik dönemleri gibi düzensizlik içeren ve durağan olmayan süreçlerin analizinde daha işlevsel olabileceğini göstermektedir.

Keywords

Research methodology Error analysis Method of analysis Humanities Psychology Mathematics Welfare economics Sociology Economics

Subject Areas

Complex Systems and Time Series Analysis ·Economics and Econometrics ·Social Sciences
Economic and Technological Innovation ·Economics and Econometrics ·Social Sciences
Chaos, Complexity, and Education ·Computational Theory and Mathematics ·Physical Sciences