Abstract
Dede Korkut Hikâyeleri, Türk kültür tarihinin sözlü anlatı geleneğini bütüncül biçimde yansıtan temel metinler arasında yer alır. Eserdeki hikâyeler, edebiyat incelemeleriyle sınırlı kalmayan, tarih, müzikoloji, halk bilimi ve sosyoloji alanlarına disiplinler arası katkı sağlayan nitelikte veriler sunar. Bu çalışma ise, Dirse Han Oğlu Boğaç Han Hikâyesi ile Kam Püre Oğlu Bamsı Beyrek Hikayesi’nin varyantı olan Bey Böyrek anlatısından örneklerle müzik ve metin ilişkisini ele almayı amaçlar. Hikâyeler içinde müzik, anlatının estetik boyutunu destekleyen bir unsur olmanın ötesinde sözlü icranın kurucu bileşeni olarak konumlanır. Kopuz etrafında şekillenen müziksel göndermeler, anlatının ritmini belirler, kahramanlık söyleminin etkisini artırır ve anlatıcı otoritesinin kurulmasına katkı sağlar. Müzik, sözlü kültür ortamında metnin hatırlanabilirliğini güçlendiren bir unsurdur. Bu çerçevede çalışmanın merkezine alınan kahramanlar, müziksel göndermelerle desteklenen anlatı yapısı içinde kahramanlık kimliği pekiştirilen ve sözlü icra geleneği aracılığıyla toplumsal hafızada süreklilik kazanan bir anlatı figürü olarak değerlendirilmektedir. Makalede, müziğin metin içindeki işlevleri, anlatının dramatik yapısına sağladığı katkılar ve sözlü geleneğin icra temelli karakteriyle kurduğu ilişki incelenmektedir. Bu bağlamda müzik, metnin anlam katmanlarını derinleştiren kültürel bir kod olarak değerlendirilmekte ve hikâyenin ritüel, simgesel ve toplumsal boyutlarının anlaşılmasında belirleyici bir unsur olarak ele alınmaktadır. Çalışma, müziğin hikâyede ritüel yapı kurma, dramatik düğüm oluşturma, karakter dönüşümünü yönlendirme ve epik klişeler aracılığıyla hafıza üretme işlevlerini ortaya koymaktadır.