Abstract
Leishmaniasis, Leishmania parazitlerinin neden olduğu tropikal bir hastalıktır. Halk arasında “kala-azar” olarak bilinen, hastalığın en ölümcül formu olan viserial leishmaniasise (VL) L. infantum’un neden olduğu bilinmektedir. Piyasada hali hazırda antileishmanial ajanlar mevcuttur, ancak bu kemoterapötik ajanların toksisitelerinin ve yan etkilerinin olduğu bilinmektedir. Şifalı bitkiler ve onların ekstraktlarına olan ilgi, yan etkilerinin yok denecek kadar az olmasıyla her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmada leishmaniasise yönelik etkin bir ilaç formülasyonu geliştirmek için, zengin kimyasal içeriğe sahip, anti-leishmanial özellik sergileyen kudret narı (Momordica charantina) özütleri kullanılmıştır. Çalışmada kudret narı ekstraktları tek başına ve farklı antileishmanial ilaçlarla (Amfoterisin B ve miltefosin) kombine edilerek RAW 264.7 makrofaj hücrelerinde sitotoksik etkisi araştırılmıştır. Ayrıca elde edilen ekstrakt-ilaç formülasyonlarının L. infantum parazit hücreleri üzerindeki öldürücü etkinliği de MTT analiz yöntemi ile incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen verilere göre ekstraktın tek başına toksik etkisinin olmadığı, ilaçla kombine edildiği zaman doğal immün sistem hücreleri üzerinde ilacın toksik etkisini azalttığı, leishmania parazitleri üzerinde ise sitotoksik etkisini arttırdığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçların VL karşı tedavi yaklaşımının geliştirilmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir.