Pinokyo Uyarlamalarında Kadın: Değişen Biçimler, Sabit Roller

Abstract

Animasyon filmler toplumsal cinsiyet rollerinin aktarımında önemli bir anlatı aracıdır. Bu makale Disney’in 1940 yapımı Pinokyo filmi ile Guillermo del Toro’nun 2022 uyarlamasındaki kadın karakterleri karşılaştırarak animasyon sinemasında toplumsal cinsiyetin farklı dönemlerde nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Çalışmada öncelikle literatür taraması yapılarak animasyon sinemasındaki kadın temsilleri ile ilgili kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Ardından nitel araştırma yöntemi kapsamında betimsel içerik analizi ile her iki filmdeki kadın karakterlerin tasarımları, ekranda yer aldıkları süreler ve anlatıdaki işlevleri değerlendirilmiştir. Disney’in filminde kadın karakter geleneksel bir peri figürü olarak sunulurken, Toro’nun uyarlamasında mitolojik unsurlarla şekillenen, daha otoriter ve bağımsız karakterler öne çıkmaktadır. Ancak her iki anlatıda da kadınlar, erkek kahramanın yolculuğuna hizmet eden rehber figürler olarak yer almaktadır. İhtiyaç anlarında erkek karakterleri desteklemek amacıyla ortaya çıkan kadınların filmde görünme süreleri oldukça azdır. Bu durum animasyon sinemasında kadın temsillerinin biçimsel olarak değişmesine rağmen anlatı açısından hâlâ sınırlı kaldığını göstermektedir.