Journal Article

·2025 OPEN ACCESS

RİTÜELLERİN GÖLGESİNDE: OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUKTA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI YAKLAŞIM HAKKINDA BİR OLGU SUNUMU

Gökçen Dalkılınç YTU , Fulya Türk YTU

Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi

Abstract

Bu olgu sunumu, obsesif-kompulsif bozukluğu (OKB) olan genç bir yetişkinde, maruz bırakma ve tepki önleme (ERP), bilişsel yeniden yapılandırma ve güvenlik sağlama davranışlarının azaltılmasını içeren bilişsel davranışçı terapinin (BDT) uygulanabilirliğini ve kısa-orta vadeli sonuçlarını tanımlamaktır. Olgu, beş yıldır bulaşma obsesyonları ve temizlik ritüelleri (aşırı el yıkama, kaçınma, eşyaları “temiz tutma”) bulunan, 22 yaşında bir kadın danışandır. Eş tanısı bulunmayan danışan, kısa süreli farmakoterapiyi bırakmıştır. Danışanla, süpervizyon eşliğinde yürütülen 12 haftalık (45–50 dk; ERP oturumları 80 dakikaya kadar) oturumlar gerçekleştirilmiştir. Kullanılan teknikler arasında psiko-eğitim, ABC, aşağı inen ok, kaygı hiyerarşisi, maruz bırakma ve tepki önleme, güvenlik sağlama davranışlarının belirlenmesi ve söndürülmesi, Sokratik sorgulama ve nefes egzersizi yer almaktadır. Ölçümler, psikolojik danışma sürecinin başlangıcında, ortasında, bitiminde ve 1 ay sonraki izlemde Beck Anksiyete Ölçeği (BAI), Beck Depresyon Envanteri (BDI) ve Yale-Brown Obsesif-Kompulsif Ölçeği (Y-BOCS) kullanılarak yapılmıştır. Kaygı ve depresyon düzeylerinde azalma gözlenmiştir (BAI 21→17→21; BDI 12→8→11). Ek olarak, Y-BOCS puanı hafif dalgalanma göstermiştir (27→25→27→26); obsesyon maddelerinde göreceli bir iyileşme, kompulsiyon maddelerinde ise direnç devam etmiştir. Nitel veriler, danışanın otomatik düşüncelerine yönelik içgörüsünün arttığını ve belirli ritüellerin (örneğin, yıkama sırasında tırnakla çizme, kurulama sırasında bastırma) ortadan kalktığını göstermektedir. Bu sonuçlar, kısa süreli süpervizyon eşliğinde yürütülen BDT’nin, direnç sürse dahi işlevsel kazanımlar ve duygusal düzenlemede iyileşme sağlayabildiğini göstermektedir. Ancak kompulsiyonların kalıcılığı, daha uzun süreli bir tedavi ve ev ödevi uyumunun güçlendirilmesi gereksinimine işaret etmektedir.

Keywords

Beck Depression Inventory Job stress Psychological stress Depression (economics) Psychology Medicine Gynecology Clinical psychology Psychiatry

Subject Areas

Obsessive-Compulsive Spectrum Disorders ·Clinical Psychology ·Social Sciences
Personality Disorders and Psychopathology ·Clinical Psychology ·Social Sciences
Gambling Behavior and Treatments ·Clinical Psychology ·Social Sciences