Journal Article

·2026

TEKNOLOJİ KABUL MODELİNİN BİR DIŞSAL DEĞİŞKENİ OLARAK ÖZ-YETERLİLİK: META-ANALİTİK BİR YAKLAŞIM

Aygül Turan YTU , Berkay Tezcan YTU

Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi

Abstract

Bu çalışmada bireylerin herhangi bir teknoloji veya sistemi kullanabilecekleri konusunda kendilerine olan inançlarının (öz-yeterlilik) ilgili teknolojiyi kabullenme ve kullanma üzerindeki etkisi incelenmiştir. Meta-analiz yönteminin doğası gereği, önceki araştırmaların bulgularına dayanarak, teknoloji kabul modelinin değişkenleri (algılanan kullanım kolaylığı, algılanan fayda, kullanım niyeti) ile öz-yeterlilik arasındaki ilişkiyi araştırmak bu araştırmanın asıl amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda SCOPUS veri tabanında indekslenmiş ve teknoloji kabul modelinin her bir değişkeni ile öz-yeterlilik arasında korelasyon puanları bulunan 50 makaleye erişilmiştir. Daha sonra, makalelerde bildirilen korelasyon puanlarını ve örneklem büyüklüklerini kullanarak Comprehensive Meta Analysis programı ile meta-analizler gerçekleştirilmiştir. İlk olarak yayın yanlılığı kontrol edilmiş ve yayın yanlılığının olmadığı tespit edilmiştir. Ardından, verilere sabit ve rastgele etki modelleri uygulanmıştır ve tüm ikili ilişkilerde rastgele etki modelinin uygun olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçları, öz-yeterlilik ile algılanan kullanım kolaylığı arasındaki ortalama etki büyüklüğünün pozitif ve yüksek düzeyde olduğunu (ṝ =0.515, p=0.00) göstermiştir. Benzer şekilde, bu çalışmada öz-yeterlilik ve algılanan faydanın ortalama etki büyüklüğü de pozitif ve orta-yüksek düzeydedir (ṝ =0.442, p=0.00). Son olarak öz-yeterlilik ve kullanım niyeti arasındaki ortama etki büyüklüğü pozitif ve orta-yüksek düzey olduğu (ṝ =0.456, p=0.00) bu araştırma kapsamında bulunan sonuçlar arasındadır.

Keywords

Population MEDLINE Scopus Christian ministry Humanities Gynecology Medicine Philosophy Political science

Subject Areas

Technology Adoption and User Behaviour ·Information Systems and Management ·Social Sciences
Gender and Technology in Education ·Gender Studies ·Social Sciences
Impact of Technology on Adolescents ·Sociology and Political Science ·Social Sciences