Uzaktan Eğitim Yoluyla Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Diller Arası Geçişin İncelenmesi

Abstract

Diller arası geçiş, çok dilli sınıflarda etkili bir pedagojik strateji olarak kabul edilmesine rağmen çevrim içi eğitim ortamlarında Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi bağlamındaki işlevi alan yazında sınırlı düzeyde ele alınmıştır. Bu araştırmada dijital ortamlarda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde (TYDÖ) diller arası geçişin rolü incelenmektedir. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle yürütülen araştırmanın verisi, Türkçenin B1 düzeyinde yabancı dil olarak öğretildiği çevrim içi bir dersin 172 dakikalık video kaydından elde edilmiştir. Kayıt ortografik olarak çevri yazıya aktarılmış, ardından içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Kodlama sürecinde diller arası geçişin örnekleri biçimsel düzey, yön, başlatıcı ve pedagojik işlev kategorileri altında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, çevrim içi Türkçe derslerinde diller arası geçişin büyük ölçüde öğretmen tarafından başlatıldığını, çoğunlukla kelime düzeyinde ve hedef dilin anlaşılmasını kolaylaştırmaya yönelik kullanıldığını göstermektedir. Bu bağlamda İngilizce, dil bilgisi açıklamaları, kelime tanımlamaları ve yönerge verme gibi pedagojik işlevlerde ve bağlamlarda destekleyici bir araç olarak kullanılmıştır. Öğrencilerin diller arası geçişin sınırlı biçimde kullanmaları öğretmenin etkileşimdeki yönlendirici rolünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, diller arası geçiş çevrim içi Türkçe öğretiminde planlı ve işlevsel bir iletişim stratejisi olarak kullanılmakta ve etkileşimin sürdürülmesi açısından önemli bir araç işlevi görmektedir. Araştırma, dijital öğrenme ortamlarında çok dilliliğin pedagojik potansiyeline dikkat çekmekte ve gelecekteki çalışmalar için uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.