William Faulkner’ın Sanctuary romanının Türkçede nasıl adlandırıldığı üzerine betimleyici bir çalışma

Abstract

Türk okuru, Nobel ödüllü Amerikalı yazar William Faulkner’ı (1897-1962), 1950’li yıllarda tanır. Aradan geçen sürede yaklaşık yirmi eserinin Türkçeye çevrildiği düşünülecek olursa, yazarın günümüz Türk edebiyat ve kültür dizgesinde önemli bir yer edindiği söylenebilir. Türkçeye çevrilen Faulkner eserleri arasında, Sanctuary (1931) romanı, toplamda üç çevirisi olan tek Faulkner metni olması sebebiyle özellikle dikkat çeker. Roman ilk olarak 1961 yılında Kutsal Sığınak adıyla Ender Gürol tarafından çevrilmiştir. Sonraki çevirilerse sırayla 1967 yılında Özay Sunar tarafından Lekeli Günler ve 2007 yılında Necla Aytür tarafından Tapınak adıyla yapılmıştır. Görüldüğü üzere romanın adı her çeviride farklı yorumlanmış ve eser Türkçeye üç farklı adla kazandırılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Faulkner’ın Sanctuary romanının Türkçeye yapılan üç farklı çevirisinin neden farklı adlarla yapıldığının gerekçelerini betimleyici bir yaklaşımla irdelemektir. Edebiyat eserlerinin adlandırılmasına dair yapılan çalışmalarda tartışmalar, metinlerin nasıl adlandırılacağı, metin ve ad arasındaki ilişki, metin adlarının işlevleri gibi konuları ele almaktadır. Bahsi geçen konular, sadece telif eserlerin adlandırılması ile sınırlı kalmamış, çeviri eserlerin adlandırılması bağlamında da tartışılmıştır. Örneğin, “Titles and Translation” başlıklı çalışmasında çevirilerin nasıl adlandırılacağına dair görüşlerini paylaşan Maurizio Viezzi, çevirilerin adlandırılmasının masum olmadığını iddia eder (2013: 383). Bu iddiadan hareketle, çalışma kapsamında, Sanctuary romanının Türkçeye yapılan çevirilerine verilen adların gerekçeleri, metin içi ve metin dışı ögelerle incelenecektir.